Sinsi Düşman UVA ve UVB: Güneş Dosyası


Merhaba, bugünkü konumuz yaz mevsiminin en büyük nimetlerinden biri olan Güneş'in cildimizde neden oldukları ve korunma yöntemleri. Bu yazıda güneş koruma faktörü (Sun Protection Factor=SPF) nedir?, güneş cildimizi nasıl yakıyor?, koruyucular cildi nasıl korur?, FDA onaylı güneş koyucu içerikler nelerdir? gibi konular üzerinde durmak istiyorum. Evet Güneş ışınları sayesinde vücudumuz, D vitamini sentezleyebiliyor, ruhsal durumumuzu pozitif yönde etkiliyor ve içimizi ısıtıyor ancak bu yazı sadece zararlarla ilgili, baştan uyarmalıyım:) Keyifli okumalar!
Hi everyone, as it's mid-summer where I live, I decided to share my sun protection essentials on the beach. There are so many good things about sun but as ozone layer is so thin around the world we should be really careful about sun bathing. UVA and UVB rays are responsible of sun burn and skin cancer. My post will continue in Turkish, if you wish you can use google translate:) Hope you like my sun protection products! Share your favorites with me! 
Güneş cildimizi nasıl yakıyor?
Bir çok yerde okumuş olabileceğiniz üzere Güneş'ten Dünyamıza gelen morötesi (ultraviyole, UV) ışınlar cildimiz tarafından emilmekte. Bu ışınlar derimizi oluşturan hücrelerin DNA'larına zarar vermektedir. Deri hücrelerimiz zarar gördükçe güneş yanığı oluşur. Zaten bronzlaşmamız, deri hücrelerinin melanin denen koyu renk pigment üreterek, Güneş'ten gelen zararlı ışınlara karşı DNA'larını koruma çabası sonucunda olur. UV ışınları yani morötesi ışunlar UV-A, UV-B ve UV-C olmak üzere 3'e ayrılır. UV-C atmosfer tarafından soğurulur ve cildimize ulaşmaz, UV-A derinin iç katmanlarına kadar ulaşır ve etkisi uzun sürede ortaya çıkar. UV-A ışınlarının enerjileri UV-b ışınlarına göre daha düşük olmasına karşın, UV-A ışınları daha derin dokulara ulaşabilmektedir. UV-A ışınları, yaşlılık lekeleri, çiller ve kırışıklık gibi uzun vadeli problemlere; UV-B ışınları ise derinin üst tabakasındaki kızarıklık ve güneş yanıklarına yol açmaktadır.

Biliyor musunuz? 
Teşhisi konulan kanser vakalarının üçte ikisi cilt kanseri. Dünyada her yıl 2-3 milyon kişi melanom olmayan cilt kanseri, 132.000 kişi ise melanom cilt kanserine yakalanıyor.

Peki SPF ya da GKF nedir? Nasıl işler?

Deneysel olarak her santimetre kareye 2mg koruyucu uygulaması ile koruyucunun UV-B'ye karşı ne kadar etkili olduğu belirtilir. Yani SPF 15 bir ürün diyelim ki 10 dakika korumasız bir şekilde güneşe maruz kaldığımızda oluşacak yanık miktarını 10x15=150 dakika'ya uzatmaktadır. Fakat unutulmaması gereken bir nokta SPF 15,30,50 gibi değerlerin yükseldikçe korumanın orantılı bir şekilde artmaması. Yani ne kadar fazla SPF'li ürün kullansanız da hiçbir zaman UV ışınlarından %100 korunma sağlayamazsınız. SPF değeri arttıkça eklenen kimyasalların fazlalaşmasından yakınanlar var. 

Peki FDA onaylı güneş koruma maddeleri neler?

UVB'ye etkili:  Aminobenzoik asit, sinoksat, ensulizol, homosalat, oktokrilen, oktinoksat, oktisalat, paradimat O, trolamin salisilat
UVA'ya etkili: Avonbenzon, ekamsul, meradimat
UVA ve UVB'ye etkili: dioksibenzon, oksibenzon, sulisobenzon, titanyum dioksit, çinko oksit.
Güneş koruyucular cildi nasıl korur? Sürdüğümüz halde neden yanarız?

UV ışınlarından korunma iki türlü olur; fiziksel ve kimyasal yollarla. Çinko oksit ve titanyum oksit cilt üzerinde ışığı yansıtan fiziksel bir bariyer gibi görev görür. Işığı yansıttıkları için cildimizde beyaz bir tabaka halinde iz bırakırlar. Üreticililer metal oksit partiküllerini küçültüp, homojenleştirerek bu sorunun üstesinden gelmeye çalışırlar. Kimyasal koruyucular(PA-BA, okibenzon ve oksisalisilat gibi) UV ışınlarıyla bir çeşit kimyasal tepkimeye girerek morötesi ışını görece daha zararsız olan kızılötesi ışığa dönüştürürler. Tüm kozmetik içeriklerinde olduğu gibi güneş koruyucularda da cilt tarafından emilmesi sonucu vücuda zarar vermesi ile ilgili tartışmalar bulunmaktadır.

Peki güneş koruma faktörlü kremimize rağmen neden yanıyoruz?

SPF araştırmaları yukarıda bahsettiğim üzere deneysel olarak 1 santimetre karede 2mg ürün ile yapılmaktadır. Ancak biz Güneş'in farklı açılarda, Dünya'nın farklı konumlarında Güneş ışınlarına maruz kaldığımızdan etkilendiğimiz UV ışını miktarı değişebilmekte. Ayrıca tüm vücudumuzu korumak için yaklaşık 30gr ürünü tüm vücudumuza 2 saatte bir yedirmemiz gerekmekte. Diğer bir konu ise her ne kadar ürünler suya dayanıklı olsa da terleme, deniz-havuza girme ile ürünü yenilememiz gerektiği unutulmamalı. Güneşe çıkmadan 20 dakika önce yeterli miktarda uygulanan ve sıklıkla yenilenen SPF15 bir krem bile sizi yanlış uygulanan SPF50 bir kremden daha fazla koruyacaktır.
Diğer önlemler ve mutlu son:)

Güneşin tepede olduğu 11-16 saatleri arasında direkt Güneş'e çıkmamak, geniş şapka ve güneş gözlüğü kullanmak da kremler kadar önemli. Unutmayalım ki her yanık geçirdiğimizde cilt kanseri riskimizi bir kat arttırıyoruz. Cildimizde lekeler ve benler çoğalıyor, cildimiz erken yaşlılık ve kuruluk belirtileri veriyor. Evet yaz-güneş-deniz çok güzel ancak gerekli önlemleri almayı ve sağlığımızı düşünemeyi ihmal etmeyelim.
Benim favori yaz üçlüm ise;
Yeni başladığım ama inanılmaz sevdiğim Cyrene Ultra Light Daily Defense SPF 50 kremim (etken; titanyum dioksit) incelemek için tık tık!
Uzun süredir severek kullandığım TheFaceShop Aura CC kremim SPF 30 (etken; titanyum dioksit, çinko oksit, oktinoksat)  incelemek için tık tık!
Ve tatlı mı tatlı Mizon Collagenic Aqua Lip essence dudak koruyucum SPF10 (korece içerik olduğu için anlamadım:(()  incelemek için tık tık!

Sevgiler
GLAZE
instagram: @evremedusa

Comments

Anonymous said…
"Teşhisi konulan kanser vakalarının 3/2'si cilt kanseri" ifadesini düzeltir misiniz? 2/3'ü olmalı...
Takıntılılarla uğraşmak zor :)
Güzel paylaşımlar, mükemmele ulaşmalı derim... Sevgiler
Harika bir yazi olmus asudosum:)